Capaciteitsonderzoek naar Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen

Een capaciteitsonderzoek naar Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen is een instrument om te kijken of op langere termijn het beschikbare aanbod van voorzieningen blijvend passend is. Zowel voor de huidige vraag en de vraag die gaat komen. Er zijn verschillende ontwikkelingen die invloed hebben op de vraag naar Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen en de mogelijke vormen die in te zetten zijn. Een capaciteitsonderzoek draagt bij aan het inzichtelijk maken van de verschillende ontwikkelingen.

Een capaciteitsonderzoek geeft richting/koers welke kant een regio of een gemeente op gaat. Op basis hiervan kan je scenario’s uitwerken zodat betrokken partijen hierop kunnen anticiperen.

CQ procesmanagement heeft ruime ervaring het met uitvoeren van capaciteitsonderzoeken en kent de ontwikkelingen die er spelen in het domein als geen ander. Wij hebben capaciteitsonderzoeken uitgevoerd voor onder andere de volgende gemeente: Amsterdam, Bergen op Zoom, Dordrecht en Haarlem.

Veranderende vraag naar maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen

De vraag naar Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen verandert. Dit gebeurt onder invloed van verschillende ontwikkelingen, zowel landelijke ontwikkelingen als regionale ontwikkelingen, bijvoorbeeld:

  • Landelijke ontwikkelingen: Er zijn nieuwe inzichten hoe mensen ondersteund kunnen worden, bijvoorbeeld de herstelbeweging waarbij het streven is dat mensen meer deelnemen en wonen in de maatschappij in plaats van in een instelling, de uitname WLZ waardoor een deel van de cliënten gebruik maken van beschermd wonen binnen de WLZ, de ontwikkeling in de klinische behandeling binnen de GGZ waardoor mensen sneller gebruik maken van Beschermd Wonen. Daarnaast zijn er ontwikkelingen in de maatschappij, zoals de economische gevolgen van corona en het gebrek aan woningen. Tevens zijn er ontwikkelingen in het landelijk beleid bijvoorbeeld de invoering van de kostendelersnorm.
  • Regionale ontwikkelingen: De beschikbaarheid van betaalbare woningen en sociale huurwoningen en de werkgelegenheid in de regio. Daarnaast zijn er ontwikkeling van nieuw aanbod in een regio. Tevens zijn er aanpassingen in het regionaal en gemeentelijk beleid, bijvoorbeeld de inzet van instrumenten ter preventie van instroom in de Maatschappelijke Opvang of Beschermd Wonen voorzieningen.

Per gemeente en regio kunnen er grote verschillen zitten in de regionale ontwikkelingen die invloed hebben op de vraag naar Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen. Dit betekent dat in alle capaciteitsonderzoeken de regionale ontwikkelingen in kaart gebracht worden.

Hoe wordt een capaciteitsonderzoek uitgevoerd?

Bij het uitvoeren van een capaciteitsonderzoek worden over het algemeen de volgende stappen genomen.

Stap 1: Het in kaart brengen van het huidige aanbod van Maatschappelijke opvang en Beschermd Wonen voorzieningen. Daarnaast wordt het aantal convenant woningen in een regio in kaart gebracht en het aantal woonplekken.

Stap 2: Het in kaart brengen welke vraag er is in de regio. Er wordt dan bijvoorbeeld gekeken naar het aantal afgegeven Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang indicaties in een regio en er vinden gesprekken plaats met aanbieders van zorg over onder andere de verschillende doelgroepen.

Stap 3: Er vinden gesprekken plaatst met de betrokkenen ketenpartners uit de regio om inzicht te krijgen welke ontwikkelingen er zijn en worden verwacht de aankomende jaren. Bijvoorbeeld of er nieuwe voorzieningen komen, is er een bevolkingsgroei of krimp verwacht worden en ontwikkelingen in de woningmarkt. Ook worden landelijke ontwikkelingen meegenomen.

Stap 4: Vervolgens wordt er een analyse gemaakt van het huidige aanbod, de verwachte vraag en het aantal geschatte woningen en woonplekken die er nodig zijn. Op basis van deze analyse kan de huidige situatie in kaart gebracht worden en de beweging die er de aankomende 5 tot 10 jaar gaat komen. Hierin worden de verwachtingen ten aanzien van de vraag naar voorzieningen en de uitstroom van cliënten uit de voorzieningen meegenomen.

Wij adviseren, indien het mogelijk is, om ook breder te kijken dan alleen Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen. Andere doelgroepen kunnen ook meegenomen worden in het onderzoek, dit draagt bij aan een compleet beeld van het zorgaanbod in een regio en/of gemeenten. WLZ en forensische plekken worden niet gefinancierd vanuit de gemeenten, echter deze plekken staan wel in een gemeente met burgers uit die gemeente. Het draagt bij om zorgkantoren, justitie en jeugdzorg te betrekken bij het capaciteitsonderzoek om te kijken naar het totaal aantal plekken die er nodig zijn in een regio. Hierbij komt dat er in voorzieningen vaak plekken hebben die vanuit verschillende financieringsstromen worden bekostigd.

Voor wie is een capaciteitsonderzoek relevant?

Een capaciteitsonderzoek biedt waardevolle informatie voor regio’s en gemeenten. Door de decentralisatie worden gemeenten verantwoordelijk voor het plaatsen van burgers uit eigen gemeenten, hier krijgen zij budget voor vanuit het rijk. Hiervoor is het handig om inzicht te hebben welke voorzieningen nodig zijn om voor eigen burgers te zorgen. Voor een deel van de gemeenten is het hiervoor van belang om samen te werken met andere gemeenten in een regio, met name omdat de schaal voor één gemeente vaak te klein is.

Voor woningcorporaties is het waardevol om te weten welke verwachtingen er zijn de aankomende jaren zodat ze rekening kunnen houden met de verwachte vraag naar betaalbare woningen.

Voor aanbieders is het van belang om te weten welke richting de beweging op gaat, zodat ze kunnen meesturen of meebewegen, bijvoorbeeld als het gaat over voorzieningen die ze willen ontwikkelen.

Meer weten over decentralisatie Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen?

Mocht u hier meer over willen weten dan kunt u contact opnemen met Michiel van Hees, Rozemarije Schlotter of Martijn de Wolf. Wij gaan graag met u in gesprek om de mogelijkheden te bespreken.

primewire s