Decentralisatie Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen

De overheid heeft besloten dat Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang een taak wordt van alle individuele gemeenten. In 2015 vond de eerste decentralisatie plaats en werd Beschermd Wonen een taak van de centrumgemeenten. Op dit moment staan wij voor de volgende ontwikkeling, de decentralisatie naar alle gemeenten, ook wel doordecentralisatie genoemd. De door decentralisatie is tweemaal uitgesteld maar naar verwachting ziet de planning er als volgt uit:

•    Per 1 januari 2022 moeten de gemeenten verplichte regionale samenwerking gerealiseerd hebben op het gebied van Beschermd Wonen en samen beslissingen nemen.
•    Per 1 januari 2023 wordt Beschermd Wonen een taak van alle gemeenten en ontvangen ze budget voor nieuwe cliënten.
•    Vanaf 2023 tot en met 2032 groeit het budget dat gemeenten krijgen jaarlijks met 10% tot ze in 2032 het gehele Beschermd Wonen budget krijgen. 
•    Mogelijk wordt per 2026 de Maatschappelijke Opvang gedecentraliseerd.

Kern en doel van decentralisatie Beschermd Wonen

Beschermd Wonen wordt een taak van alle gemeenten. Gemeenten ontvangen hiervoor budget en betalen voor de Beschermd Wonen trajecten van hun eigen inwoners. Hierbij geldt het woonplaatsbeginsel (woonplaats van de cliënt bepaalt welke gemeente verantwoordelijk is), en de verplichte regionale samenwerking die ook in de norm van opdrachtgeverschap wordt ingevuld met verplichte samenwerking op bijvoorbeeld inkoop.

Het doel is om inwoners met een psychische kwetsbaarheid in de eigen gemeente op te vangen. De inwoners wonen in de wijk waardoor ze een grotere kans hebben op participatie in de gemeenschap/maatschappij. Op deze manier kan er meer/beter aangesloten worden bij de lokale situatie en zijn er meer mogelijkheden om preventief te werken. De ontwikkeling van wonen in een instelling naar wonen in de wijk wordt ambulantisering genoemd. Het rapport van de commissie Dannenberg is de aanleiding voor deze beweging.

Invulling geven aan de decentralisatie

Door de decentralisatie hebben gemeenten meer mogelijkheden om zelf invulling te geven aan Beschermd Wonen. Gemeenten zorgen voor een goede landing van cliënten in de wijk; daarbij is het belangrijk dat er ingezet wordt op onderdelen als werk en dagbesteding, financiën, behandeling en sociaal netwerk. Daarnaast is samenwerking in de regio belangrijk voor de continuïteit van zorg voor cliënten, het terugdringen van administratieve druk bij aanbieders, het gezamenlijk organiseren van de zware en dure zorg en het bundelen van kennis en capaciteit.

Om de samenwerking tussen de verschillende gemeenten in een regio vorm te geven zijn er een vijftal onderdelen die uitwerkt moeten worden per regio: 
1.    Regionale samenwerkingsvorm
2.    Financiën
3.    Regionaal en lokaal aanbod
4.    Toegang
5.    Inkoop

Wat kan CQ voor u betekenen?

Wij werken voor verschillende (centrum)gemeenten die ons gevraagd hebben hen te ondersteunen bij de decentralisatie van Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen. Vaak is er ondersteuning gewenst om zicht en grip te krijgen op de veranderingen en alle regiogemeenten mee te nemen in de ontwikkelingen.

Het gaat eigenlijk om twee ontwikkelingen; 

•    De decentralisatie van middelen die nu alleen naar de centrumgemeenten gaan 
•    De stap naar verdere ambulantisering, waarbij het doel is om meer mensen prettig in de wijk te laten wonen.  

Vormgeven samenwerking

Het gevolg van de decentralisatie is dat de gemeenten een plan moeten maken over hoe zij de regionale samenwerking vorm willen geven. Dat is inhoudelijk gezien noodzakelijk; gemeenten hebben elkaar nodig om de risico’s gezamenlijk te dragen en voldoende en geschikt aanbod voor de inwoners beschikbaar te kunnen stellen. CQ biedt ondersteuning bij het maken van verschillende scenario’s voor de samenwerking tussen verschillende gemeenten en aanbieders en ondersteunen bij het maken en de uitvoering van de gemaakte plannen.  We zijn vaak de verbindende factor tussen gemeenten en partijen.

Capaciteitsonderzoek

Voor verschillende regio’s hebben wij een capaciteitsonderzoek uitgevoerd. Dit betekent dat wij analyses uitgevoerd hebben van de huidige en benodigde toekomstige capaciteit; voor de regio en per gemeente. Op die manier wordt de opgave voor de decentralisatie en ambulantisering heel concreet, wat ook het gesprek hierover tussen gemeenten onderling en met aanbieders en woningbouwcorporaties een grote inhoudelijke bodem geeft. Meer informatie over capaciteitsonderzoeken van CQ volgt snel.

Inhoudelijk advies

Daarnaast kent CQ de GGZ doelgroep goed en kunnen wij gemeenten advies geven over welke ondersteuning cliënten nodig hebben om de ambulantisering succesvol te realiseren. Daarbij zetten we brede kennis van allerlei initiatieven in.

Gemeenten die wij ondersteund hebben bij de decentralisatie en/of ambulantiserings- vraagstukken: Amsterdam, Haarlem, Dordrecht en Bergen op Zoom.

Meer weten over decentralisatie Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen?

Mocht u hier meer over willen weten dat kunt u contact opnemen met Michiel van Hees, Rozemarije Schlotter of Martijn de Wolf. Wij gaan graag met u in gesprek om de mogelijkheden te bespreken.

primewire